Historia | Architektura | Przyroda | Turystyka | Mapa Olsztyna | Warmia
Do najważniejszych zabytków należy zamek kapituły warmińskiej, którego budowę rozpoczęto ok. 1346 r., a w w. XV i XVI dobudowano skrzydło płd. i część wieży, a w latach 1756-1758 zbudowano część wschodnią. W krużganku zachował się fragment tablicy astronomicznej sporządzonej przez Mikołaja Kopernika w 1517 roku; w pomieszczeniach zamkowych mieści się obecnie Muzeum Warmii i Mazur. Również z XIV w. pochodzi kościół Św. Jakuba, (Katedra) w którym na uwagę zasługują architektura gotycka z zachowanym sklepieniem sieciowym w nawie głównej i kryształowym w
nawach bocznych; nad prezbiterium znajduje się krucyfiks wykonany przez Izaaka Rigę, ponadto w kościele są płyty nagrobne bpów Tomasza Wilczyńskiego, Józefa Drzazgi i Jana Obłąka. Czternastowieczny rodowód ma Wysoka Brama, którą w połowie XIX w. zamieniono na więzienie (tu w 1863 r. przetrzymywano Wojciecha Kętrzyńskiego), z tej epoki zachowały się również fragmenty murów miejskich. W centrum Starego Miasta stoi barokowy ratusz wzniesiony w latach 1623-1629, wielokrotnie przebudowywany, odbudowany po 1945 r. po zniszczeniach wojennych, stanowiący obecnie siedzibę Wojewódzkiej Biblioteki Publicznej. Również na Starym Mieście, na dawnym Rybnym Targu, odbudowano budynek "Gazety Olsztyńskiej". Obok Kaplicy Jerozolimskiej z XVI w. stoi krzyż z 1886 r. wzniesiony w czasie epidemii cholery. Zwycięstwo w plebiscycie upamiętnia budynek wzniesiony przez Niemców w 1924 r., w którym mieści się teatr im. Stefana Jaracza, zrekonstruowano także, w 1980 r., siedzibę dawnych organizacji polskich w latach 1920-1939 - Dom Polski, który obecnie zajmuje Ośrodek Badań Naukowych im. Wojciecha Kętrzyńskiego; w pobliżu znajduje się budynek, w którym w okresie międzywojennym działał Konsulat Rzeczypospolitej. Zabytkowe kamienice wybudowane zostały w XVII-XIX wieku, niekture z arkadowymi podcieniami w fasadzie rynkowej. Naturalnie były już remontowane lub rekonstruowane. Przy ul.Bolesława Chrobrego zachowały się domy z pierwszej połowy XIX wieku budowane na murach obronnych. Stary Ratusz wzniesiony został w stylu barokowym w latach 1623-1624 częściowo na fundamentach średniowiecznego ratusza który spłonął w 1620r. Przebudowany w latach 1766-1770 i odnawiany kilka razy w XIX wieku. Obecnie w Starym Ratuszu mieści się Biblioteka Publiczna.
źródło: www.republika.pl/zobacz_olsztyn/page/zabytki.htm